Hartkloppingen na het eten: oorzaken, alarmsignalen en wat je zelf kunt doen

Een stevige maaltijd achter de kiezen en dan ineens dat bonzende gevoel in je borst. Of juist een paar slagen die even lijken te haperen. Wie dat meemaakt, schrikt vaak. Toch is er in de meeste gevallen een onschuldige verklaring. Je lichaam heeft na het eten volop werk te doen, en dat merk je soms aan je hartslag. In dit artikel zetten we op een rij hoe dat komt, welke klachten wél reden zijn om meteen hulp te bellen en hoe je samen met je huisarts uitzoekt wat er bij jou speelt.

Eerst dit: wanneer is het dringend?

Hartkloppingen op zich zijn zelden gevaarlijk. Het wordt anders als er andere klachten bij komen. Bel 112 als je hart op hol slaat en je tegelijk:

• een drukkende of knellende pijn op de borst voelt die niet binnen enkele minuten wegtrekt;
• flauwvalt of voelt dat je bijna flauwvalt;
• erg benauwd wordt of moeilijk kunt ademen;
• plots verward bent, moeilijk praat of een scheve mond hebt;
• na het eten van iets waarvoor je allergisch bent zwelling in je gezicht of keel krijgt.

Heb je geen van deze klachten, maar blijft je hart snel of onregelmatig kloppen terwijl je rustig zit, neem dan dezelfde dag contact op met je huisarts. Buiten de praktijkuren bereik je in België de huisarts van wacht via 1733.

Wat er in je lichaam gebeurt na een maaltijd

Zodra je eet, schakelt je spijsvertering een versnelling hoger. Je maag en darmen hebben extra bloed nodig om voedsel te verteren en voedingsstoffen op te nemen. Om dat te regelen, pompt je hart wat sneller of krachtiger. Bij de meeste mensen merk je daar niets van. Ben je gevoelig, of was de maaltijd groot, dan kun je die versnelde of sterkere slagen wel voelen in je borst, hals of keel.

Bij oudere mensen kan de bloeddruk na het eten bovendien wat dalen, omdat zoveel bloed naar de buik gaat. Het hart probeert dat op te vangen door sneller te slaan. Word je na het eten ook licht in het hoofd of duizelig, vertel dat dan aan je huisarts.

Welke maaltijden en dranken het vaakst meespelen

Te veel in één keer

Hoe groter de portie, hoe meer werk je spijsvertering heeft. Een uitgebreid etentje met voorgerecht, hoofdgerecht en dessert vraagt dus meer van je lichaam dan een lichte lunch. Merk je dat de klachten vooral na grote maaltijden opduiken, probeer dan kleinere porties verspreid over de dag.

Snelle suikers en wit meel

Frisdrank, koek, snoep, wit brood en witte pasta worden snel omgezet in glucose. Je bloedsuiker schiet omhoog en je lichaam maakt veel insuline aan, waarna de suikerspiegel soms weer snel daalt. Die schommelingen kunnen gepaard gaan met trillen, zweten en een snelle hartslag. De Wereldgezondheidsorganisatie adviseert om minder dan 10 procent van je dagelijkse energie uit toegevoegde suikers te halen. Kies daarom vaker volkoren producten en water in plaats van frisdrank.

Koffie, energiedrank en cola

Een tas koffie bij het ontbijt geeft de meeste mensen geen problemen. Wie gevoelig is voor cafeïne of veel drinkt, kan wel last krijgen. Energiedranken zijn daarbij een apart verhaal: één blikje kan evenveel cafeïne bevatten als meerdere koppen koffie. Combineer je zo’n drankje met een maaltijd die toch al veel van je vraagt, dan is de kans op hartkloppingen groter.

Alcohol bij het eten

Een glas wijn of een paar pinten bij het diner kan je hartslag verhogen en bij sommige mensen een ritmestoornis uitlokken. Dat geldt zeker als je in korte tijd veel drinkt. Valt het je op dat de klachten vooral na feestjes of restaurantbezoek komen, kijk dan eerst naar je alcoholgebruik.

Gerijpte en gefermenteerde producten

Oude kaas, rode wijn, salami, zuurkool en sojasaus bevatten tyramine. Bij de meeste mensen breekt het lichaam die stof zonder problemen af. Gebruik je een bepaald type antidepressivum, een zogenaamde MAO-remmer, dan kan tyramine de bloeddruk flink doen stijgen. Je arts of apotheker vertelt je dan welke voeding je beter vermijdt.

Zout en pikant eten

Sterk gezouten gerechten en pittige keukens worden door sommige mensen ook als trigger genoemd. Het verband is minder duidelijk dan bij alcohol of cafeïne, maar je eigen ervaring telt. Daarvoor is een dagboek handig.

Oorzaken buiten je bord

Niet alles wat na een maaltijd gebeurt, komt door het eten zelf. Een sigaret na het eten, stress aan tafel of vermoeidheid aan het eind van de dag kunnen evengoed je hartslag opdrijven. Ook sommige medicijnen, zoals bepaalde puffers, schildkliermedicatie en middelen tegen ADHD, kunnen hartkloppingen geven. Stop daar niet zelf mee, maar overleg met je arts of apotheker.

Daarnaast zijn er medische aandoeningen die het hart gevoeliger maken. Denk aan een te snel werkende schildklier, bloedarmoede, diabetes of een hartritmestoornis zoals voorkamerfibrillatie. Mensen die een maagoperatie hebben gehad, kunnen na het eten last krijgen van het zogenaamde dumpingsyndroom, waarbij voedsel te snel naar de darmen gaat. Ook dat kan gepaard gaan met hartkloppingen, zweten en een slap gevoel.

Zelf uitzoeken wat jouw trigger is

Je huisarts heeft veel aan concrete informatie. Houd daarom een paar weken een klachtendagboek bij. Noteer telkens:

• wat en hoeveel je gegeten en gedronken hebt;
• hoe laat de hartkloppingen begonnen en hoe lang ze duurden;
• of je hart snel, hard of onregelmatig klopte;
• wat je op dat moment deed en hoe je je voelde;
• welke medicijnen je die dag nam.

Lukt het, meet dan tijdens een aanval je polsslag gedurende een halve minuut en verdubbel het getal. Ook een smartwatch of een app kan een indicatie geven, al vervangt dat geen onderzoek bij de arts.

Wat je huisarts kan doen

Bij je huisarts begint het met een gesprek over je klachten, je leefstijl en je medicatie. Daarna luistert hij of zij naar je hart en meet je bloeddruk. Vaak wordt een elektrocardiogram (ECG) gemaakt. Omdat hartkloppingen meestal net niet optreden tijdens dat korte onderzoek, kan je arts je een draagbaar toestel meegeven dat je hartritme een of meerdere dagen registreert. Met een bloedonderzoek worden bijvoorbeeld je schildklier en ijzerwaarden nagekeken. Blijkt er meer aan de hand, dan verwijst je huisarts je door naar een cardioloog.

Kleine aanpassingen met groot effect

Wie vaak last heeft van hartkloppingen na het eten, kan met een paar eenvoudige gewoontes al veel winnen:

• Eet kleinere porties en neem de tijd voor je maaltijd.
• Drink water bij het eten in plaats van frisdrank of alcohol.
• Beperk koffie in de namiddag en laat energiedranken staan.
• Kies vaker volkoren producten, groenten en peulvruchten.
• Ga na het eten even rustig wandelen in plaats van meteen te gaan liggen.
• Stop met roken, ook na de maaltijd.

De Vlaamse voedingsdriehoek van Gezond Leven geeft een handig overzicht van wat je meer en minder kunt eten. Merk je ondanks die aanpassingen dat de klachten blijven, laat het dan nakijken. Zekerheid geeft rust, en rust is ook goed voor je hart.

Veelgestelde vragen

Waarom klopt mijn hart sneller na het eten?

Na het eten heeft je spijsvertering extra bloed nodig. Je hart pompt daarom even wat sneller of krachtiger. Grote porties, alcohol, cafeïne en snelle suikers versterken dat effect.

Wanneer moet ik 112 bellen bij hartkloppingen?

Bel 112 als je naast hartkloppingen pijn op de borst hebt die niet snel wegtrekt, flauwvalt of bijna flauwvalt, erg benauwd bent of na het eten van een allergeen zwelling in gezicht of keel krijgt.

Kan een maaltijd met veel suiker hartkloppingen geven?

Ja, bij sommige mensen. Snelle suikers laten je bloedsuiker sterk schommelen, en dat kan samengaan met trillen, zweten en een snelle hartslag.

Welk onderzoek doet de huisarts bij hartkloppingen?

De huisarts luistert naar je hart, meet je bloeddruk en laat vaak een ECG maken. Soms krijg je een draagbaar toestel mee dat je hartritme langer registreert, en wordt je bloed onderzocht.