Sporten met bloedarmoede: wat kan en waar let je op?

Je bent sneller moe dan anders, je staat buiten adem boven aan de trap en uit een bloedonderzoek blijkt dat je bloedarmoede hebt. Dan vraag je je misschien af of je nog kunt sporten. In dit artikel lees je wat bloedarmoede is, waar je op let als je beweegt en hoe je samen met je huisarts bepaalt wat voor jou haalbaar is.

Wat is bloedarmoede?

Bloedarmoede is een aandoening waarbij je bloed minder hemoglobine bevat dan normaal. Hemoglobine is een eiwit in je rode bloedcellen dat zuurstof transporteert. Als je minder hemoglobine hebt, krijgt je lichaam minder zuurstof. Dit kan allerlei klachten geven, zoals vermoeidheid, kortademigheid, duizeligheid, hartkloppingen, hoofdpijn en een bleke huid. Is de bloedarmoede mild of ontwikkelt ze zich langzaam, dan merk je soms weinig. Bloedarmoede kan verschillende oorzaken hebben, maar is vaak het gevolg van een tekort aan ijzer.

Iedereen kan bloedarmoede krijgen, maar vrouwen hebben er vaker last van. Dit komt omdat vrouwen meer ijzer verliezen door onder andere de menstruatie, waardoor een ijzertekort bij hen vaak voorkomt. Ook vegetariërs en veganisten, zwangere vrouwen en mensen met een chronische aandoening, zoals een chronische nierziekte, lopen een groter risico. Meer over ijzertekort als oorzaak van bloedarmoede lees je bij Gezondheid en Wetenschap.

Sporten met bloedarmoede: wat kan wel

Bloedarmoede betekent niet automatisch dat je moet stoppen met sporten. Lichte inspanning, zoals wandelen of rustig fietsen, kan vaak gewoon. Wel vraagt sporten om meer zuurstof, en daar heeft je lichaam het met bloedarmoede al moeilijker mee. Daardoor ben je sneller moe of buiten adem dan je gewend bent. Pas de intensiteit dus aan je klachten aan. Op een dag dat je je slap voelt, doe je minder.

Bespreek eerst met je huisarts wat de oorzaak van je bloedarmoede is. Een ijzertekort door zware menstruaties vraagt een andere aanpak dan bloedarmoede door een chronische ziekte of door bloedverlies. Je huisarts kan je ook zeggen wat in jouw situatie verantwoord is, zeker als je klachten ernstig zijn of als je ook hart- of longproblemen hebt.

Tips als je gaat sporten met bloedarmoede

Ga je sporten met bloedarmoede, dan zijn er een aantal dingen waar je op moet letten. Hieronder vind je daarom wat handige tips zodat je op een veilige manier kunt sporten.

Kies voor sporten die niet intensief zijn

Als eerste kun je het beste kiezen voor sporten die niet zo intensief zijn. Ga niet te veel en te snel sporten, want dan vraagt je lichaam meer zuurstof dan het kan leveren. Kies sporten waarbij je niet snel buiten adem raakt en die niet veel inspanning vergen, bijvoorbeeld wandelen, rustig fietsen of baantjes zwemmen op je eigen tempo.

Zorg dat je genoeg rust kunt nemen

Wanneer je last hebt van bloedarmoede, is rust nemen tussendoor belangrijk. Kies daarom liever een sport waarbij je zelf bepaalt wanneer je pauzeert. In teamsporten is dat lastiger, omdat anderen het tempo mee bepalen. Sporten waarbij je in je eentje of op je eigen tempo bezig bent, zoals wandelen, fietsen of golf, passen dan beter.

Luister altijd naar je lichaam

Wanneer jij met bloedarmoede gaat sporten, is het zeker zaak om goed naar je lichaam te luisteren. Let bijvoorbeeld op je ademhaling en je hartslag. Word je duizelig, krijg je hartkloppingen of raak je erg kortademig, stop dan en neem rust. Gebeurt dat vaak, bespreek het dan met je huisarts.

Informeer mensen vooraf over je conditie

Tot slot is het slim om de mensen met wie je sport vooraf te vertellen dat je bloedarmoede hebt. Dan weten ze wat er aan de hand is als je ineens moet stoppen of rust nodig hebt.

Weer opbouwen tijdens de behandeling

Bij bloedarmoede door ijzertekort schrijft de huisarts meestal ijzer voor. Na twee tot drie maanden zijn de hemoglobinewaarden in je bloed vaak weer normaal. In die periode merk je meestal dat je stap voor stap meer aankunt. Dat is een goed moment om je sport rustig op te bouwen: eerst wat langer, pas daarna wat sneller of zwaarder.

Neem niet op eigen houtje ijzertabletten omdat je veel sport. Als je gezond en gevarieerd eet, krijg je meestal genoeg ijzer binnen, en of je een tekort hebt, blijkt pas uit een bloedonderzoek. Eet je vegetarisch of veganistisch, of heb je zware menstruaties, vraag je huisarts dan of het zinvol is om je bloed te laten controleren. Zo weet je waar je staat voordat je je trainingen opdrijft.

Doet bewegen pijn? Lees ook wat je kunt doen bij pijn bij bewegen.

Veelgestelde vragen

Welke sporten zijn geschikt bij bloedarmoede?

Sporten die niet zo intensief zijn en waarbij je zelf je tempo en pauzes bepaalt, zoals wandelen, rustig fietsen, zwemmen op je eigen tempo of golf.

Hoe lang duurt het voor bloedarmoede door ijzertekort over is?

Met de behandeling die de huisarts voorschrijft, zijn de hemoglobinewaarden in je bloed meestal na twee tot drie maanden weer normaal.

Waarom ben je met bloedarmoede sneller buiten adem?

Je bloed bevat minder hemoglobine en vervoert dus minder zuurstof. Sporten vraagt juist extra zuurstof, waardoor je sneller moe en kortademig wordt.

Moet ik ijzertabletten nemen als ik veel sport?

Niet zomaar. Met gezonde, gevarieerde voeding krijg je meestal genoeg ijzer binnen, en alleen een bloedonderzoek laat zien of je echt een tekort hebt.